Taariikh Nololeedka Maxamuud Cabdullaahi Ciise Sangub
Maxamuud Cabdullaahi Ciise, oo si weyn loogu yaqaanay Sangub, wuxuu ka mid ahaa hal-abuurka ugu caansan uguna saamaynta badan ee Soomaaliyeed. Wuxuu ahaa qoraa, jilaa, gabyaa, hagaha riwaayadaha, iyo aqoonyahan suugaaneed oo door muuqda ku yeeshay fanka Soomaaliyeed in ka badan afartan sano.
Bilowgiisa & Waxbarashadiisa
Sangub wuxuu ku dhashay degmada Jalalaqsi ee gobolka Hiiraan dabayaaqadii 1940-meeyadii. Waxbarashadiisii hordhaca ahayd wuxuu ku qaatay deegaankiisa, halkaas oo uu ku muujiyay xiisihiisa suugaanta, fanka, iyo akhlaaqda bulshada. Da’yar ayuu bilaabay tirinta gabayada iyo sameynta heeso dhaqan, kuwaas oo noqday astaanta uu ku caan baxay.
Ku Biiristii Fanka & Riwaayadaha
Sangub wuxuu fanka si rasmi ah ugu biiray sanadihii 1960-meeyadii, xilligii ay Soomaaliya gashay waayo-aragnimo faneed oo cusub. Wuxuu ka mid noqday qorayaasha iyo agaasimayaasha riwaayadaha ee hormuudka u ahaa kooxaha fanaaniinta qaranka.
Wuxuu caan ku noqday:
-
Qorista riwaayadaha masraxa
-
Hal-abuurka sheekooyinka bulshada daaha ka roga
-
Diyaarinta heeso jacayl, waddani, iyo wacyigelin bulshada
-
Tababarka iyo kobcinta fannaaniinta cusub
Shaqooyinkiisa Ugu Waaweyn
Sangub wuxuu leeyahay boqolaal riwaayadood, heeso iyo gabayo qiimo leh. Qaar ka mid ah riwaayadihiisa ayaa si weyn ugu faafay gudaha iyo dibadda, waxaana weli looga dhaxlayaa farriimo qotodheer oo ku saabsan cadaaladda, jacaylka, nabadda, iyo edebta bulshada iyo Qabyo.
Shaqooyinkiisa waxaa ka mid ahaa:
-
Riwaayado bulshada ku hoggaamiya wacyigelin
-
Sheekooyin siyaasadeed oo muujinaya xaaladaha dalka
-
Suugaan jacayl oo noqotay kuwo jiilal badan ku barbaareen
Saameynta uu ku yeeshay Fanka Soomaaliyeed
Sangub wuxuu noqday qof si weyn looga qadariyo gudaha dalka iyo jaaliyadaha dibadda.
Waxaa loo aqoonsaday:
-
Hal-abuur leh aragti qoto dheer
-
Ninkii mideeya fanka iyo bulshada
-
Qoraa leh qaab u gaar ah oo masraxa lagu aqoonsado
-
Hagaha jiilal badan oo fannaaniin ah
Suugaantiisa iyo riwaayadihiisu waxay ahaayeen kuwo taabanaya arrimaha bulshada, sida sinnaanta, rabitaanka dadka, dhibaatooyinka siyaasadeed, dhaqanka, iyo qiyamka qoyska.
Maxamuud Cabdullaahi Ciise “Sangub” waxa uu ka mid ahaa hal-abuurka ugu miisaanka culus ee abid soo mara suugaanta iyo fanka Soomaaliyeed. Wax-soo-saarkiisa hees-qorista, riwaayadaha, filimada iyo hal-abuurka guud wuxuu sameeyay saameyn jiilal badan taabatay, waxaana si gaar ah loogu xasuustaa heeso tiro badan oo noqday kuwa ugu dhaxalka badan ee bulshada Soomaaliyeed ay weli ku heesaan.
Sangub wuxuu qoray heeso badan oo caan noqday, gaar ahaan saddex ka mid ah kuwa ugu magaca dheer ee weli ka muuqda kaydka suugaanta Soomaaliyeed:
-
Sahro dawo – Hees jacayl oo macne qoto dheer leh, laxan qurxoon wata, laguna xasuusto curinta suugaaneed ee Sangub.
-
Caashaqa maxeey barayeey – Hees si caan u noqotay oo ka hadasha muranka, su’aalaha iyo qisooyinka ku xeeran jacaylka.
-
Yabaal – Mid ka mid ah heesaha ugu qiimaha badan ee fanka Soomaaliyeed, oo weli ah astaan jiilal badan gudbahday.
-
Gorof – Hees kale oo sumcad weyn leh, oo ka mid noqotay suugaantii la dhaxlay ee uu Sangub curiyay, waxaana si gaar ah u qayb ka ahaa oo ku fidiyeen hal-abuurka iyo fanka kooxda Waaberi oo ahayd hobolladii ugu magaca dheeraa taariikhda fanka Soomaaliyeed.
Intaa waxaa dheer, Sangub wuxuu sidoo kale qoray heeso kale oo badan oo ay ku luuqeeyeen fanaaniin caan ah oo Soomaaliyeed oo uu mashruucyo kala duwan la sameeyay. Shaqadiisiina waxay gaartay qaybo kala duwan oo fanka ah, oo ay ku jiraan riwaayado, suugaan dhaqan, iyo filimaan taariikhi ah.
Waxaa sidoo kale ka mid ah waxyaabaha lagu xasuusto ka qayb-qaadashadiisii filimada Soomaaliyeed sida Qabyo, oo ka mid noqday filimada Soomaaliyeed ee leh qiime weyn oo dhanka dhaqanka iyo farshaxanka ah. Sangub wuxuu door muuqda ku lahaa dhismaha sheekooyinka, jilitaanka iyo hab-curinta farshaxanka filimadaas.
Guud ahaan, Maxamuud Cabdullaahi Ciise “Sangub” wuxuu ahaa hal-abuur beddelay muuqaalka fanka Soomaaliyeed, wuxuuna kaga tagay dhaxal faro badan oo maanta weli lagu faano, lana tixraaco mar kasta oo laga hadlayo taariikhda suugaanta Soomaaliyeed.
Dhammaadkii Noloshiisa
Sangub wuxuu geeriyooday 2014 kadib xanuun muddo hayay, taas oo ka dhigtay fanka Soomaaliyeed in uu waayo mid ka mid ah tiirarkii ugu adkaa. Geeridiisa waxay ahayd mid si weyn looga murugooday, iyadoo dad badan ay xusuustaan kartidiisii, hal-abuurkiisii, iyo kaalintiisii hormuudnimo.
Hidaha uu ka tagay
Inkasta oo uu geeriyooday, haddana Sangub waxa uu ka tagay:
-
Riwaayado weli la jilo
-
Heeso weli la maqlo
-
Suugaan ay jiilal badan ku daydaan
-
Taariikh lagu xusuusto qarniyo badan
Waxa uu noqday halyeey faneed oo magaciisa iyo shaqadiisuba ay weligood ku sii jiri doonaan xasuusta shacabka Soomaaliyeed.
Disclaimer / Editorial Notice:
This article is published in good faith for historical and informational purposes only.
All names, dates, and references are based on publicly available information.
No harm or misrepresentation is intended.
If any part of this content is found to be inaccurate, incomplete, or disputed, please contact us and we will review the matter and make corrections where appropriate.
If any part of this article is found to be inaccurate, incomplete, or subject to dispute, please contact us so we can review the matter and make any necessary corrections.
